GÀ BỊ SƯNG MẮT, CHẢY NƯỚC MẮT: NGUYÊN NHÂN VÀ CÁCH ĐIỀU TRỊ
Gà bị sưng mắt, chảy nước mắt là tình trạng khiến nhiều người nuôi lo lắng, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện ở nhiều con trong đàn. Ban đầu, gà có thể chỉ hơi đỏ mắt, chảy nước mắt hoặc thường xuyên nhắm mắt. Tuy nhiên, nếu không tìm hiểu đúng nguyên nhân, tình trạng có thể tiến triển nặng hơn, ảnh hưởng đến sức khỏe và khả năng sinh trưởng của gà.
Vậy gà bị sưng mắt chảy nước mắt là bệnh gì? Nguyên nhân do đâu? Cách điều trị và phòng ngừa như thế nào? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết ngay sau đây.
Gà bị sưng mắt, chảy nước mắt là dấu hiệu gì?
Thông thường, mắt gà khỏe mạnh khá sáng, không có dịch tiết bất thường và gà mở mắt linh hoạt. Khi thấy gà sưng mắt, chảy nước mắt, người nuôi cần kiểm tra kỹ các biểu hiện đi kèm.
Một số dấu hiệu thường gặp gồm:
- Mắt đỏ, mí mắt sưng.
- Gà liên tục nhắm hoặc dụi mắt.
- Chảy nước mắt nhiều.
- Mắt có ghèn hoặc dịch nhầy.
- Vùng da quanh mắt bị sưng.
- Mắt xuất hiện bọt.
- Gà hắt hơi, khò khè hoặc chảy nước mũi.
- Gà giảm ăn, ít vận động.
- Một hoặc nhiều con trong đàn cùng xuất hiện triệu chứng.
Điều đáng lưu ý là sưng mắt không phải là tên của một bệnh cụ thể. Đây có thể là biểu hiện của nhiều vấn đề khác nhau, từ kích ứng mắt đơn giản cho đến bệnh truyền nhiễm.
Vì vậy, muốn xử lý hiệu quả cần xác định nguyên nhân trước khi lựa chọn phương pháp điều trị.
6 nguyên nhân khiến gà bị sưng mắt, chảy nước mắt
1. Mắt bị kích ứng bởi bụi bẩn và môi trường
Đây là một trong những nguyên nhân khá phổ biến.
Chuồng nuôi nhiều bụi, chất độn chuồng quá khô, không khí chứa nhiều khí khai hoặc thông thoáng kém có thể khiến mắt và đường hô hấp của gà bị kích ứng.
Gà có thể xuất hiện tình trạng:
- Mắt đỏ.
- Chảy nước mắt.
- Nhắm mắt thường xuyên.
- Hắt hơi nhẹ.
- Dịch tiết quanh mắt.
Nếu chỉ có một vài con bị và gà vẫn ăn uống, hoạt động bình thường, người nuôi nên kiểm tra lại môi trường chuồng trước khi nghĩ đến các bệnh nghiêm trọng.
2. Gà bị viêm mắt hoặc nhiễm trùng mắt
Tổn thương, dị vật hoặc nhiễm trùng có thể khiến mắt gà bị viêm. Lúc này, tình trạng sưng và chảy nước mắt thường rõ hơn.
Có thể quan sát thấy mắt:
- Đỏ.
- Sưng mí.
- Có ghèn.
- Chảy dịch.
- Gà thường xuyên nhắm mắt.
Nếu mắt có nhiều dịch bất thường hoặc sưng ngày càng nặng, không nên tự ý sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc.
3. Bệnh Coryza khiến gà sưng mặt, sưng mắt
Nếu gà bị sưng mắt kèm chảy nước mũi, hắt hơi và sưng vùng mặt, người nuôi cần đặc biệt chú ý đến các bệnh hô hấp, trong đó có Coryza.
Gà mắc Coryza có thể xuất hiện các dấu hiệu như:
- Chảy nước mũi.
- Hắt hơi.
- Khó thở.
- Mặt và vùng xoang bị sưng.
- Mắt chảy dịch.
- Gà mệt mỏi, giảm ăn.
Đặc biệt, nếu nhiều con trong đàn lần lượt xuất hiện triệu chứng tương tự, khả năng bệnh truyền nhiễm cần được xem xét nghiêm túc.
4. Gà bị Mycoplasma
Mycoplasma cũng là nguyên nhân có thể liên quan đến các triệu chứng về mắt và đường hô hấp ở gà.
Gà mắc bệnh có thể có biểu hiện:
- Hắt hơi.
- Ho.
- Khò khè.
- Chảy nước mũi.
- Chảy nước mắt.
- Mắt có dịch hoặc bọt.
- Sưng vùng quanh mắt.
Điểm đáng chú ý là các vấn đề hô hấp có thể trở nên nghiêm trọng hơn khi đàn gà đồng thời chịu tác động của nhiều tác nhân gây bệnh.
5. Chuồng nuôi ẩm thấp, nhiều khí amoniac
Một nguyên nhân thường bị bỏ qua khi gà bị sưng mắt chảy nước mắt chính là chất lượng chuồng nuôi.
Phân và chất độn chuồng tích tụ lâu ngày có thể làm tăng mùi khai. Khi chuồng bí, ẩm và thông gió kém, mắt cũng như đường hô hấp của gà dễ bị kích ứng.
Do đó, khi phát hiện gà có vấn đề về mắt, hãy kiểm tra ngay:
- Chất độn chuồng có bị ướt không.
- Chuồng có quá bí không.
- Có nhiều bụi không.
- Mùi khai có nặng không.
- Mật độ nuôi có quá cao không.
Đôi khi chỉ cần cải thiện điều kiện chuồng trại cũng giúp giảm đáng kể các yếu tố gây kích ứng.
6. Khẩu phần dinh dưỡng không phù hợp
Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng đối với sức khỏe tổng thể của gà. Khẩu phần mất cân đối hoặc thiếu hụt một số dưỡng chất trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến mắt và sức đề kháng.
Đặc biệt, vitamin A có vai trò quan trọng đối với mắt và các mô biểu mô. Tuy nhiên, không nên mặc định rằng cứ gà chảy nước mắt là do thiếu vitamin A.
Người nuôi cần xem xét đồng thời khẩu phần ăn, độ tuổi, tình trạng đàn và các triệu chứng khác để tìm nguyên nhân phù hợp.
Gà bị sưng mắt chảy nước mắt có nguy hiểm không?
Câu trả lời là có thể có hoặc không, tùy thuộc vào nguyên nhân.
Nếu gà chỉ bị kích ứng nhẹ do bụi hoặc môi trường và được cải thiện sớm, tình trạng có thể không quá nghiêm trọng.
Ngược lại, nếu gà có các dấu hiệu như:
- Sưng mắt ngày càng nặng.
- Mắt có nhiều dịch hoặc mủ.
- Chảy nước mũi.
- Khò khè, khó thở.
- Bỏ ăn, ủ rũ.
- Nhiều con cùng mắc.
- Gà chết bất thường.
thì không nên xem nhẹ.
Đặc biệt, khi nhiều con trong đàn cùng xuất hiện triệu chứng, người nuôi cần nghĩ đến khả năng bệnh lây lan và nên có biện pháp cách ly, kiểm tra đàn càng sớm càng tốt.
Gà bị sưng mắt nên làm gì?
Khi phát hiện gà có biểu hiện bất thường ở mắt, người nuôi có thể thực hiện một số bước xử lý ban đầu sau đây.
Bước 1: Tách gà bệnh khỏi đàn
Nếu chỉ có một vài con bị bệnh, nên tách riêng để dễ theo dõi.
Việc cách ly cũng giúp hạn chế tiếp xúc trực tiếp giữa gà có biểu hiện bệnh với những con khỏe mạnh trong trường hợp nguyên nhân liên quan đến bệnh truyền nhiễm.
Bước 2: Kiểm tra mắt và các triệu chứng đi kèm
Đừng chỉ quan sát phần mắt.
Hãy kiểm tra thêm:
- Gà có chảy nước mũi không?
- Có hắt hơi hoặc khò khè không?
- Có bỏ ăn không?
- Có tiêu chảy không?
- Có nhiều con khác bị tương tự không?
- Mắt có dịch trong, dịch nhầy hay mủ?
Những thông tin này sẽ giúp xác định hướng xử lý phù hợp hơn.
Bước 3: Cải thiện chuồng nuôi
Đây là việc nên thực hiện ngay cả khi chưa xác định được nguyên nhân.
Hãy:
- Dọn chất độn chuồng ẩm bẩn.
- Giảm bụi trong chuồng.
- Đảm bảo thông thoáng.
- Không để chuồng quá ẩm.
- Hạn chế mật độ nuôi quá cao.
- Cung cấp nước uống sạch.
- Vệ sinh máng ăn, máng uống thường xuyên.
Một môi trường sạch, khô và thông thoáng sẽ giúp giảm các yếu tố gây kích ứng và hạn chế nguy cơ bệnh phát triển trong đàn.
Bước 4: Vệ sinh vùng mắt đúng cách
Nếu mắt có dịch tiết bám bên ngoài, có thể nhẹ nhàng vệ sinh vùng mắt bằng sản phẩm vệ sinh phù hợp dành cho gia cầm.
Không nên dùng các loại thuốc nhỏ mắt của người hoặc thuốc không rõ thành phần để tự điều trị cho gà.
Nếu mắt sưng nhiều, có mủ hoặc gà đau, cần được kiểm tra bởi người có chuyên môn thú y.
Bước 5: Không tự ý dùng kháng sinh
Đây là sai lầm khá phổ biến khi thấy gà bị sưng mắt.
Không phải trường hợp nào cũng do vi khuẩn. Nếu nguyên nhân là virus, kích ứng môi trường, dị vật hoặc dinh dưỡng thì kháng sinh không giải quyết được nguyên nhân chính.
Hơn nữa, việc sử dụng thuốc không đúng loại, sai liều hoặc không đúng thời gian có thể gây nhiều vấn đề, trong đó có nguy cơ kháng thuốc.
Nếu nghi ngờ bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh hô hấp, nên nhờ bác sĩ thú y đánh giá trước khi sử dụng thuốc.
Cách phòng ngừa gà bị sưng mắt
Phòng bệnh luôn đơn giản và tiết kiệm hơn so với xử lý khi cả đàn đã mắc bệnh.
Giữ chuồng trại sạch sẽ
Thường xuyên dọn phân, thay chất độn chuồng bị ẩm và vệ sinh khu vực nuôi.
Đặc biệt, không để chất thải tích tụ quá lâu làm chuồng có mùi khai nồng.
Đảm bảo chuồng thông thoáng
Chuồng cần có sự lưu thông không khí tốt nhưng cũng phải tránh gió lùa trực tiếp, đặc biệt đối với gà con.
Cung cấp thức ăn và nước uống sạch
Thức ăn cần phù hợp với từng giai đoạn phát triển. Nước uống phải sạch và được thay thường xuyên.
Hạn chế đưa gà mới vào đàn ngay lập tức
Gà mới mua về nên được theo dõi và áp dụng quy trình cách ly phù hợp trước khi nhập chung với đàn đang nuôi.
Theo dõi đàn mỗi ngày
Hãy tập thói quen quan sát gà vào mỗi ngày.
Nếu phát hiện một con có biểu hiện sưng mắt, chảy nước mắt, hắt hơi hoặc bỏ ăn, nên xử lý và theo dõi sớm thay vì chờ đến khi nhiều con mắc bệnh.
Khi nào cần đưa gà đi kiểm tra?
Bạn nên liên hệ bác sĩ thú y hoặc cơ sở chuyên môn nếu gà có một trong những biểu hiện sau:
- Mắt sưng nghiêm trọng.
- Mắt có nhiều mủ hoặc dịch bất thường.
- Gà khó thở, thở há mỏ.
- Khò khè kéo dài.
- Gà bỏ ăn, suy yếu nhanh.
- Nhiều con trong đàn cùng bị.
- Có gà chết bất thường.
- Tình trạng không cải thiện sau khi đã cải thiện vệ sinh và điều kiện chuồng nuôi.
Việc xác định đúng nguyên nhân rất quan trọng bởi các bệnh có biểu hiện gần giống nhau có thể cần hướng xử lý hoàn toàn khác nhau.
Gà bị sưng mắt, chảy nước mắt có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ bụi bẩn, môi trường chuồng nuôi không phù hợp đến các bệnh về mắt và đường hô hấp.
Điều quan trọng nhất là không vội kết luận bệnh chỉ dựa vào triệu chứng sưng mắt. Hãy quan sát thêm các dấu hiệu như chảy nước mũi, hắt hơi, khò khè, bỏ ăn và xem có bao nhiêu con trong đàn đang mắc.
Nếu tình trạng nhẹ, người nuôi có thể bắt đầu bằng việc cách ly gà bệnh, cải thiện vệ sinh chuồng trại và theo dõi sát. Trong trường hợp gà sưng mắt nặng, có dịch mủ, khó thở, bỏ ăn hoặc bệnh lan nhanh trong đàn, nên tìm đến bác sĩ thú y để được chẩn đoán và hướng dẫn điều trị phù hợp.
Bà con có thể tìm hiểu chi tiết và tham khảo sản phẩm ngay tại đây. Xem thêm:...
